اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

شاهنامه و زبان پهلوی (مقایسه داستانی و زبانی شاهنامه با منابع بازمانده از زبان پهلوی)

وضعیت: موجود
امتیاز:
ناشر
گروه بندی
قطع

وزیری

نوع جلد

شمیز

تعداد صفحات

200

شابک

9782000932383

نوبت چاپ

1

سال چاپ

1379

وزن

301

کد محصول

105753

قیمت پشت جلد

1250000


مشخصات تکمیلی :

(ادبیات تطبیقی فارسی و پهلوی)

تاریخ ورود محصول: 1400/05/12

قیمت برای شما: 1250000ریال

توضیحات

کتاب شاهنامه و زبان پهلوی: اثر داریوش اکبرزاده است به چاپ انتشارات پازینه.

مولف در این اثر به پیوند میان شاهنامه با منابع کهن چون منابع بازمانده از زبان پهلوی پرداخته است. این کتاب نگرشی نو و بینشی عمیق میان شباهت های شاهنامه و متون پهلوی دارد و به سنجش و مقایسه و نتیجه گیری حاصل از بررسی های هر داستان و بیت هایی از شاهنامه همچون: «پادشاهی اشکانیان، داستان بوزرجمهر، پادشاهی گشتاسب، داستان در نهادن شطرنج، داستان بیژن و منیژه»  و در برابر آنها در فارسی میانه همچون: « کارنامه اردشیر بابکان، اندرز یادگار بزرگمهر، یادگار زریران، داستان شترنج، قطعه آفرین ایزدان» اختصاص داده است.

گزیده ای از کتاب

می دانیم که شترنج به عنوان یک بازی سرگرم کننده از دیرگاه در مناطق مختلف مورد توجه بوده است. این بسیار طبیعی است که شکل های متفاوت با افزایش و کاستی در اصل این داستان از این رهگذر راه یابد. از علاقه ی فراوان ایرانیان چه پیش از اسلام و چه پس از آن به این بازی آگاهی داریم.

در بررسی های همانندی و ناهمانندی دو داستان «در نهادن شترنج» در شاهنامه و «گزارش» پهلوی آن نکته های زیر به دست می آید:

با نگاهی دقیق به جمله های آغازین دو متن و سنجش آن با قطعه هایی چون کارنامه ی اردشیر، اندرز بزرگمهر، یادگار زریران و داستان بیژن و منیژه می توان گفت که به احتمال بسیار زیاد منبع مورد استفاده ی دو داستان (شاهنامه و پهلوی آن) منبعی شفاهی بوده است. در آغاز داستان در متن پهلوی از «کارنامه مکتوب» و در بزرگمهر از «سخنان شفاهی برای یادگار (کتاب) » و در یادگار زریران از اصل اشکانی آن آگاهیم و در شاهنامه اشاره هایی به «نامه ی باستان»، «نوشته های پهلوی»، «دفتر پهلوی» شده است.

در هر دو متن به منبع شفاهی اشاره شده، به ویژه فردوسی در ادامه سلسله روایت های مربوط به هند و در داستان (طلخند و گو) نام گوینده ی داستان یعنی «شاهوی» را نیز اعلام می دارد. شاید در اینجا بتوان با جرات اعلام کرد که بیان منبع مورد استفاده یکی از سنن ادبی بوده است! چیزی که هنوز هم رایج است.

در آغاز گزارش شترنج آمده است که : «ایدون گویند که اندر خداوندگاری خسرو نوشین روان از (سوی) دیویشرم (دبشلیم) بزرگ شهریار هندوان شاه برای آزمودن دختر و دانای ایران شهریان و سود خویش را نگریستن، شترنج را (بدین ترتیب) که شانزده مهره از زمرد و شانزد مهره از یاقوت سرخ طراحی و فرستاده».

فردوسی می فرماید:

چنین گفت موبد که یک روز شاه        بدیبای رومی بسیار است گاه

چنین آگهی یافت شاه جهان               ز گفتار بیدار کار آگهان

که آمد فرستاده شاه هند                    ابا پیل و چتر سواران سند

محصولات مشابه